Anonim şirketlerde yönetim kurulu karar defteri, kurulun aldığı kararların yazıldığı ya da yapıştırıldığı ticari defterdir ve kayıt çoğu zaman olağan bir işlemdir. Sorun, defter bir sebeple kullanılamadığında ortaya çıkar: defter eski yönetimde kalmıştır, bir üye defteri vermemektedir ya da karar sehven deftere işlenmemiştir. Bu durumda akla gelen soru şudur: karar defterine işlenmeyen yönetim kurulu kararı geçerli midir? Cevap, kararın hangi usulle alındığına göre değişir.
Toplantı yapılarak alınan kararlar
Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 390/1 uyarınca yönetim kurulu, esas sözleşmede ağırlaştırıcı bir hüküm yoksa üye tam sayısının çoğunluğuyla toplanır ve kararlarını hazır bulunan üyelerin çoğunluğuyla alır. Aynı kural elektronik ortamda yapılan toplantılar için de geçerlidir. Üyeler toplantıya bizzat katılır; birbirlerini temsilen oy kullanamaz, vekil de gönderemezler (m. 390/2).
TTK m. 390/5’e göre kararların geçerliliği yazılıp imza edilmiş olmalarına bağlıdır. Kanun, toplantıda alınan kararlar için deftere kaydı ayrıca bir geçerlilik şartı olarak saymamıştır. Öğretide Nomer Ertan da bu hüküm bakımından kararın yazılıp imzalanmasını geçerlilik koşulu olarak değerlendirmekte, kararın karar defterine yazılmasını veya yapıştırılmasını bağımsız bir geçerlilik şartı olarak görmemektedir. Tutanağın düzenlenmesi ve katılanlarca imzalanması ise üyelerin oylarının, muhalefet şerhlerinin ve ileride doğabilecek sorumluluğun ortaya konulması bakımından önemlidir.
Toplantının fiziki ya da elektronik ortamda yapılması kararın niteliğini değiştirmez. Elektronik toplantıda alınan bir karar, sırf bu nedenle m. 390/4 kapsamındaki toplantısız karar sayılmaz.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi’nin 02.07.2026 tarihli, E. 2025/2237, K. 2026/1371 sayılı kararı bu ayrımı ortaya koyar. Olayda pay satışına ilişkin karar imzalıdır ama deftere yapıştırılmamıştır. İlk derece mahkemesi (İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/543, K. 2025/558), kararın defterde bulunmamasını TTK m. 64/4 ve m. 390 bakımından geçerlilik eksikliği saymıştır. Daire ise kararın m. 390/4’e göre alındığının iddia ve ispat edilmediğini, m. 390/5 bakımından şeklen geçerli olduğunu belirterek bu gerekçeyi benimsememiştir. Karar yine de başka bir sebeple, görev süresi dolan yönetim kurulunun yetkisi yönünden yok hükmünde sayılmıştır. Karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir; kesinleşmiş bir içtihat olarak değil, yol gösterici bir örnek olarak okunmalıdır.
Toplantı yapılmadan alınan kararlar (elden dolaştırma)
TTK m. 390/4, üyelerden hiçbiri toplantı yapılması isteminde bulunmadığı takdirde, bir üyenin belirli bir konuda karar şeklinde yazılmış önerisine üye tam sayısının çoğunluğunun yazılı onayı alınarak karar verilmesine izin verir. Uygulamada elden dolaştırma ya da sirküler karar denilen bu yolda iki şart kanunda açıkça geçerlilik şartı olarak yazılıdır: önerinin aynı içerikle bütün üyelere yapılması ve onay imzalarını taşıyan kâğıtların tümünün karar defterine yapıştırılması ya da kabul edenlerin imzalarını içeren bir karara dönüştürülüp deftere geçirilmesi. Onayların aynı kâğıtta bulunması gerekmez.
Bu nedenle defter kullanılamıyorken elden dolaştırma yoluyla karar almak risklidir. Kararın, üyelerin bir araya geldiği bir toplantıda alınması ve tutanağın bütün katılanlarca imzalanması daha güvenli yoldur.
Karar defterinin ticari defter niteliği ve ispat
TTK m. 64/4 uyarınca pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri, işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan ticari defterlerdir. Karar defteri bu yönüyle bir iç arşiv değil, kanuni defter düzeninin parçasıdır. Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ m. 10, kayıtta karar tarihi, karar sayısı, hazır bulunanlar, kararın içeriği ve imzaların yer almasını arar. Tebliğ, ıslak imzalı elden dolaştırma kararlarının deftere yapıştırılmamasını açıkça geçersizlik sebebi sayar (m. 10/8); toplantı kararları bakımından böyle bir yaptırım öngörmez. TTK m. 82 uyarınca defterin ve dayanak belgelerin saklanması da gerekir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 222’ye göre ticari defterlerin delil olabilmesi, kanuna uygun ve eksiksiz tutulmalarına, açılış ve kapanış onaylarının yapılmış olmasına ve kayıtların birbirini doğrulamasına bağlıdır. Bir kararın defterde bulunmaması, şirketin o kararın varlığını, tarihini ve hangi usulle alındığını defter kaydıyla ortaya koymasını engeller; kararın sonradan oluşturulduğu yönünde bir tartışmaya da kapı açar.
Bununla birlikte toplantıyla alınan kararın varlığı başka delillerle ispatlanabilir: imzalı karar metni, toplantı tutanağı, çağrı ve gündem, katılım listesi, üyeler arasındaki e-posta ve KEP yazışmaları, elektronik toplantı kayıtları ve kararın uygulandığını gösteren belgeler. İspat imkânı ile geçerlilik birbirine karıştırılmamalıdır. Elden dolaştırma kararında deftere yapıştırma hiç yapılmamışsa, bu belgeler önerinin ve onayların varlığını gösterse de kanunun aradığı defter şartının yerini tutmaz.
Yokluk, butlan ve iptal: eksikliğin yaptırımı
Yönetim kurulu kararlarındaki sakatlık üç başlıkta ele alınır. Yavuz’un açıkladığı üzere ayrım, sakatlığın kararın kurucu unsurlarına mı, emredici kurallara aykırılığa mı, yoksa kanunun istisnaen tanıdığı iptal rejimine mi ilişkin olduğuna göre yapılır (s. 12).
Yokluk, kararın kurucu unsurlarındaki eksiklik nedeniyle hukuk âleminde hiç doğmamış sayılmasıdır. Pekdinçer, m. 390’da öngörülen nisaplar sağlanmadan alınan yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunu ve hukuki sonuç doğurmayacağını belirtir (s. 676).
Butlan, TTK m. 391’de düzenlenir: eşit işlem ilkesine aykırı olan, anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen, pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarını ihlal eden ve diğer organların devredilemez yetkilerine giren kararlar batıldır. Maddedeki “özellikle” ifadesi nedeniyle sayım sınırlı değildir.
İptal ise yönetim kurulu kararları için genel bir yol değildir. Genel kurul kararlarına ilişkin m. 445 ve devamı hükümleri bu kararlara doğrudan uygulanmaz; iptal davası yalnızca kanunun açıkça öngördüğü hâllerde, örneğin TTK m. 192/2 ve m. 460/5 kapsamında mümkündür (Yavuz, s. 17).
Elden dolaştırma usulüne aykırılığın hangi başlığa gireceği konusunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 07.02.2023 tarihli, E. 2021/6232, K. 2023/653 sayılı kararı önemlidir. Daire, m. 390/4’teki usulü emredici görmüş, bu usule uyulmamasını anonim şirketin temel yapısını bozucu nitelikte sayarak TTK m. 391/1-b ile ilişkilendirmiş ve somut olayda kararın yok hükmünde olduğu sonucuna varmıştır. Karar önerinin bütün üyelere yapılmamasına ilişkindir; deftere yapıştırma eksikliğini doğrudan incelemez.
Buradan iki sonuç çıkar. İlki, m. 390/4 şartlarının sıkı yorumlandığıdır. İkincisi, deftere yapıştırma eksikliğinin yokluk mu yoksa butlan mı sayılacağı konusunda doğrudan ve yerleşik bir yüksek mahkeme içtihadının bulunmadığıdır. Her iki nitelendirmede de karar baştan itibaren hüküm doğurmaz ve hükümsüzlüğün tespiti süreye bağlı olmaksızın istenebilir; bu nedenle ayrımın uygulamadaki etkisi sınırlıdır. Toplantıyla alınan kararda ise deftere kayıt eksikliği tek başına ne yokluk ne butlan ne de iptal sebebidir.
Noter huzurunda karar almak eksikliği giderir mi?
Tebliğ’de noter huzurunda alınan kararlara ilişkin özel bir hüküm yoktur; noter onayı deftere kaydın yerini şeklen tutmaz. Buna karşılık toplantıyla alınan bir kararda yazılılık ve imza şartının yerine getirildiğini, kararın tarihini ve imzaların kime ait olduğunu güçlü biçimde ispatlar. Elden dolaştırma yoluyla alınan kararda ise kanunun aradığı defter şartını karşılamaz.
Tescilde karşılaşılan sorun
İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 29.06.2022 tarihli, E. 2022/60, K. 2022/579 sayılı kararına konu olayda eski yöneticiler karar defterini teslim etmemiş, yeni yönetimin kararı deftere yapıştırılamamış, ticaret sicili müdürlüğü de kararı TTK m. 32/4 uyarınca yalnızca geçici olarak tescil etmiştir. Yeni defter bastırılması için yetki verilmesi talebi, defterin zayi olduğuna dair bir karar bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Geçerli bir kararın deftere işlenmemiş olması, bu örnekte görüldüğü gibi tescil aşamasında işlemi durdurabilir.
Yönetim kurulu karar defteri şirketin elinde değilse
Zayi belgesi her durumda başvurulabilecek bir yol değildir. TTK m. 82/7, defterlerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolmasını arar ve başvuru için otuz günlük süre öngörür. Defter bir yöneticinin ya da üçüncü bir kişinin elindeyse ortada zayi değil, teslim edilmeyen bir defter vardır.
Bu hâlde şirket, defterin iadesini dava yoluyla isteyebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 15.01.2019 tarihli, E. 2017/3487, K. 2019/355 sayılı kararıyla onanan hükümde, pay defteri ile karar defterinin şirkete ait olduğu, bir kişinin tekelinde tutulamayacağı ve şirket merkezinde bulunması gerektiği kabul edilerek defterlerin şirkete iadesine karar verilmiştir. Bölge adliye mahkemesi aynı dosyada, defterlerin tutulmasının TTK m. 375 uyarınca yönetim kurulunun devredilemez görevlerinden olduğunu vurgulamıştır.
Defter alınamadığı için yönetim kurulunun çalışamaz hâle geldiği durumlarda TTK m. 530 uyarınca şirketin durumunun kanuna uygun hâle getirilmesi ve kayyım atanması istemi de gündeme gelebilir. Öte yandan 14.02.2025 tarihli tebliğle karar defterinin elektronik ortamda tutulması mümkün hâle gelmiş, 01.01.2026’dan sonra kurulan şirketler için zorunlu kılınmıştır; fiziki defterin bulunmadığı hâllerde bu imkânın kullanılıp kullanılamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonradan deftere işleme
Toplantıyla alınmış ve imzalanmış bir karar sonradan deftere işlenebilir. Bunu yaparken TTK m. 65 gereği kararın alındığı tarih ile deftere işlendiği tarih birbirinden ayrılmalı, kayıt geçmiş tarihliymiş gibi gösterilmemelidir. Yukarıda anılan 2017/3487 sayılı dosyada da kararın deftere yapıştırılması, defter teslim alındıktan sonra şirketin kendisinin yapabileceği bir işlem olarak görülmüştür.
Elden dolaştırma kararlarında durum farklıdır. Kanun yapıştırma için bir süre öngörmemiştir; ancak yapıştırma ya da deftere geçirme yapılana kadar geçerlilik şartı tamamlanmış sayılmaz. Sonradan yapılan kaydın kararı başlangıçtan itibaren geçerli kılacağı kabul edilmemeli, arada yapılan işlemler bakımından tartışma doğabileceği gözetilmelidir. Karar konusu hâlâ yönetim kurulunun yetkisindeyse usulüne uygun yeni bir karar alınması daha güvenlidir; yeni karar da geçmişteki işlemleri kendiliğinden geçerli hâle getirmez.
Üyelerin sorumluluğu
Kararın deftere işlenmemesi tek başına tazminat sorumluluğu doğurmaz. TTK m. 369 üyelere tedbirli bir yöneticinin özenini, m. 553 ise kusurlu yükümlülük ihlalinden doğan zararın tazminini öngörür. Kayıt eksikliği yüzünden şirket bir kararın varlığını ispatlayamaz, bir işlem uygulanamaz ya da şirket bir uyuşmazlıkta zarara uğrarsa, kusur, zarar ve illiyet bağı somut olay üzerinden incelenir.
Sonuç
- Toplantıyla alınan, nisaplara uygun, yazılı ve imzalı karar deftere işlenmemiş olsa da kural olarak geçerlidir; eksiklik ispat, tescil ve defter tutma yükümlülüğü bakımından sonuç doğurur.
- Elden dolaştırma yoluyla alınan kararda deftere yapıştırma ya da geçirme kanunda geçerlilik şartıdır. Eksikliğin yokluk mu butlan mı sayılacağı konusunda yerleşik bir yüksek mahkeme içtihadı yoktur; her iki hâlde de karar hüküm doğurmaz.
- Noter onayı ispatı güçlendirir, defter şartının yerini tutmaz.
- Yönetim kurulu karar defteri başkasının elindeyse yol zayi belgesi değil, iade davasıdır.
Kaynakça
- Nomer Ertan, N. Füsun, “Anonim Şirket Yönetim Kurulu Toplantı ve Kararları”, Yürürlüğünün 6. Yılında ve Yargıtay Kararları Işığında Türk Ticaret Kanunu Sempozyumu (Tebliğler – Tartışmalar), On İki Levha Yayıncılık, 2018.
- Pekdinçer, Tamer, “Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Kararlarının Geçerliliği (Özellikle Batıl Yönetim Kurulu Kararları) (TTK m. 391)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 18, S. 2, 2012, s. 671-682.
- Yavuz, Mustafa, “Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Kararlarının Hükümsüzlüğü”, Gümrük ve Ticaret Dergisi, C. 7, S. 20, 2020, s. 10-19.
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/6232, K. 2023/653, T. 07.02.2023.
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2017/3487, K. 2019/355, T. 15.01.2019.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, E. 2025/2237, K. 2026/1371, T. 02.07.2026.
- İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/60, K. 2022/579, T. 29.06.2022.
Şirketler hukukuna ilişkin diğer yazılarımıza Ticaret Hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Değerlendirme, somut olayın belgeleri ve şirketin esas sözleşmesi üzerinden yapılmalıdır.
Yazar: Av. Senem Kavrar

